بامكان بوده كه پس از به كار بردن نيروى اختيار و ترجيح جانب فعل و يا ترك امر راجح در اثر اراده جزمى بطور حتم به صورت تحقق درخواهد آمد . و نيز شاهد اينكه وظايف الهى و احكام شرعى بر اساس اختيار است و هرگز مقرون باضطرار و اجبار نخواهد بود . از جمله شواهد آنست كه در احكام الهى هرگز وظيفه‌اى كه سبب عسر و حرج و مشقت باشد تشريع نشده بر حسب آيه « وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ » و نيز قيام باداء واجبات و وظايف مستلزم اجر و ثواب و نعمتهاى ابدى خواهد بود . از جمله آنكه بر حسب بداهت قيام باداء وظايف دينى امر اختيارى است ميتواند در آن باره شتاب نمايد و يا بتأخير افكند و شاهد آنست كه اهل ايمان مورد امتحان قرار گرفته‌اند و به خواست خود آنان نهاده شده . و از جمله شواهد اينكه آفريدگار بشر را تمام نيرو و قوه موهبت نفرموده و به آنان امور را تفويض نفرموده بلكه هر چه واقع شود مورد مشيت كبريائى خواهد بود و بدون مشيت آفريدگار موجودى پديد نيايد و حادثه‌اى رخ نخواهد داد هر چه خواهند از گناهان اقدام نمايند بر كبريائى او غلبه ننموده بلكه خود را به هلاكت افكنده‌اند بلكه بوسيله رسولان او امر و نواهى و دستوراتى به منظور آزمايش بشر مقرر و اعلام فرموده كه در صورت اطاعت مورد بشارت اجر و نعمتهاى ابدى خواهند بود و در صورت تخلف مورد تهديد بعقوبت قرار خواهند گرفت و چنانچه افعال بشر بر اساس اختيار نباشد اعزام رسولان و وعد و وعيد و تهديد آنان بىفايده و بيهوده خواهد بود . و اراده بشر موجود حادثى است و منتهى باراده كبريائى بايد بشود و بر حسب آيه وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ مبنى بر اينكه امور و افعال و حركات و سير بشر به او تفويض نشده بلكه در ملك كبريائى هرگز جارى نمىشود جز آنچه را كه ساحت او بخواهد .